Het zijn Kerkraadse monniken die als eersten steenkool delven. Ze beginnen daarmee tijdens de Middeleeuwen in de buurt van hun klooster Rolduc. De Fransen nemen hun mijn in beslag als ze even na 1800 Nederland bezetten. Na de Franse tijd krijgt de Staat der Nederlanden de mijn in handen. Ze verpacht de zogenoemde Domaniale mijn aan een particuliere onderneming. Pas na 1900 begint het winnen van steenkool op grote schaal, zeg maar als industrie.

De afgelopen eeuw openen in Limburg twaalf steenkoolmijnen. Aanvankelijk zijn het Franse en Belgische ondernemers die concessies verwerven. In 1902 worden uit een van de nieuwe mijnen, de Willem-Sophie, de eerste kolen gewonnen. Na elkaar onstaan de vier Oranje-Nassau-mijnen, de mijnen Laura en Julia en vier Staatsmijnen, de mijnen Wilhelmina, Emma, Hendrik en Maurits.

Het hoogtepunt beleeft de steenkoolindustrie eind jaren vijftig. In die tijd ligt de jaarproductie op twaalf miljoen ton. De mijnen geven werk aan 55.000 mensen. Meer dan de helft van deze mensen werkt ondergronds. In totaal zijn door de mijnen 570 miljoen ton kolen geproduceerd.

Het werk dat de mijnen met zich meebrengen, is gigantisch. Duizenden en duizenden mensen uit Nederland en ook uit het buitenland (onder meer Italië, Polen, Marokko en Spanje) komen naar Zuid-Limburg. Het gevolg van al die bedrijvigheid is dat het aantal inwoners in het mijngebied (van Kerkrade tot en met Geleen) in vijftig jaar tijd vertienvoudigd. Van de mijnen is zeventig procent van de inwoners afhankelijk, rechtstreeks en zijdelings. De mijnwerkers verdienen goed. De koopkracht in de mijnstreek is de hoogste van Nederland.

In 1965 wordt de beslissing genomen om de mijnen te sluiten. Toenmalig minister van economische zaken Joop den Uyl kondigt in de schouwburg van Heerlen de sluiting aan. Op dat moment is al het aantal werknemers gedaald naar 45.000 personen. In 1969 wordt een totaal sluitingsprogramma afgekondigd.

De mijn Oranje Nassau I in Heerlen beëindigt als laatste op 31 december 1974 de productie. Elf dagen eerder is de Julia in Kerkrade dichtgegaan. In totaal gaan in Limburg zo'n 70.000 banen verloren.

Bronnen: Winkler Prins encyclopedie, Limburg 25 jaar verder, TU Delft.

[Bron: Dagblad De Limburger, 31 december 2004]