Hij was niet moeders mooiste, Julius Civilis. Man met één oog en rode haren. Maar je hoeft ook helemaal geen knapperd te zijn om in Elst een levensgroot standbeeld te krijgen. Civilis krijgt een standbeeld, als het aan de makers van het Erfgoedplan 'Sleutel tot de schatkist' ligt. Zij vinden dat Elst zich veel meer moet profileren als historisch dorp met Gallo-Romeinse tempels.
De toerist moet niet om Elst heen kunnen als die iets wil weten over Bataven en Romeinen. Een standbeeld van Julius Civilis in het dorp kan een eerste aanzet zijn. Maar wie is hij eigenlijk en wat deed hij in de Betuwe?
Civilis is de leider van de Bataafse opstand tegen de Romeinen in '69 en '70 na Christus. Een Bataaf van koninklijke komaf die hier zijn landerijen heeft. Dat uitgerekend Civilis die in het Romeinse leger dienst doet zich tegen de Romeinen keert, is niet vreemd. Onder keizer Nero worden hij en zijn broer Claudius Paulus van verraad beschuldigd. Zijn broer wordt geëxecuteerd, Civilis naar Rome gestuurd, waar hij wordt vrijgesproken. De Bataaf keert terug naar de Betuwe waar hij wraak zweert.
Hij komt tussen augustus 69 en oktober 70 in opstand tegen de Romeinen en haalt meerdere keren vernietigend uit. Totdat hij zich uiteindelijk toch onderwerpt aan het Romeins gezag.
Voor deze man moet in Elst een standbeeld komen, vinden de plannenmakers. Of hij uitgebeeld wordt in zijn oorlogstronie staat niet vast. Voor iedere strijd laat Julius Civilis zijn haar groeien en rood verven. Dat hij daarbij ook nog eens slechts één oog heeft, geeft hem een nog woester tronie.
Om het standbeeld voor Civilis te betalen, moet Elst nog op zoek naar geld. Tenminste, als de gemeente Overbetuwe de plannen net zo spetterend vindt als de makers ervan.
Misschien dat er een begin gemaakt kan worden met een kleiner beeldje van Hercules Magusanus. Dat kan, zo wordt in het Erfgoedplan geopperd, als relatiegeschenk dienen.
Hercules is de God die in de Betuwe door de Bataven wordt aanbeden. In 2002 wordt bij opgravingen bij de Grote Kerk in Elst een drie centimeter lange knots gevonden. Een onderdeel van een groter bronzen beeldje. Het is volgens archeologen een bewijs dat Hercules hier werd vereerd. De knots is het kenmerk van Hercules. Hij wordt steevast afgebeeld met een knots in zijn ene hand en een leeuwenvel in de andere. Soms ook draagt hij het vel over zijn schouders. Samen met Julius Civilis die ooit door de schilder Rembrandt werd vastgelegd moet Hercules Elst Bataafs elan geven.

[Bron: De Gelderlander, 20 december 2004]